Donuteconome Kate Raworth: “Een basisinkomen? Ik zie liever universele toegang tot huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg”

Met zijn ‘taxes, taxes, taxes’ gaf historicus en pleitbezorger van ‘gratis geld voor iedereen’ Rutger Bregman de rijke elite tijdens het World Economic Forum in Davos een veeg uit de pan. Donuteonome Kate Raworth wil af van dat debat rond het belastingstarief en de welvaartsnorm. Ze pleit er in een interview met Mischa voor de bronnen die welvaart creëren vooraf te verdelen.

Kate: “Ik begrijp de motivatie voor een universeel basisinkomen. We hebben vandaag een economie die een ongelofelijke verdeeldheid creëert. Een economie waarbij de opbrengsten gaan naar zij die kapitaal, huizen, bedrijven, aandelen en activa bezitten.

Ik noem dat een verdeeldheidseconomie en we hebben een distributieve economie nodig. Dat moeten we op de een of andere manier transformeren.

De twintigste-eeuwse benadering van die uitdaging was het herverdelen van inkomsten. Het hele debat gaat vandaag over het belastingtarief en de welvaartsnorm en hoe herverdelend die zouden moeten zijn.

In zekere zin is dat iedereen een basisinkomen zou moeten hebben dat hem zekerheid geeft het ultieme doel in dat project. Het gevaar is dat we ons alleen richten op het herverdelen van inkomsten.

Eerder dan de structuren van de economie ongelooflijk ongelijk laten zijn en gewoon het inkomen herverdelen, wil ik een stap verder gaan. Ik zou liever zien dat de bronnen voor het creëren van welvaart en het eigendom van basismiddelen worden verdeeld.” 

“Eerder dan de structuren van de economie ongelooflijk ongelijk laten zijn en gewoon het inkomen herverdelen, zou ik liever zien dat de bronnen voor het creëren van welvaart en het eigendom van basismiddelen worden verdeeld.”

Distributed by design

De bronnen voor het creëren van welvaart vooraf verdelen, is volgens de donuteconome voor het eerst in de geschiedenis makkelijker dan ooit. 

Kate: “Een definitie van kapitalisme is dat het de productiemiddelen van de arbeiders scheidt, waarbij sommige mensen het kapitaal krijgen en de anderen een loon. Zo ontstaat ongelijkheid. Dat is de erfenis van de twintigste eeuw.

Ik denk dat het potentieel van de industriële productie van de eenentwintigste eeuw ligt in het opnieuw verbinden van het vermogen om zelf de bron van welvaart te produceren en genereren.” 

“Het potentieel van de industriële productie van de eenentwintigste eeuw ligt in het opnieuw verbinden van het vermogen om zelf de bron van welvaart te produceren en genereren.”

“Als je in de vorige eeuw elektriciteit wilde opwekken, moest je een kolenmijn of een boorplatform creëren. Daarvoor moest je een enorm kapitaal bijeenbrengen en dan haalden de aandeelhouders dat er weer uit. Deze eeuw kun je een zonnepaneel op het dak van elk huis leggen. En trouwens: in meer dan vijftig landen is het nu goedkoper om dat te doen, dan om aan te sluiten op fossiele energie.

Als je in de vorige eeuw wilde bellen of een bericht versturen, moest dat via een operator of gecentraliseerd postsysteem. In deze eeuw zit dat in elke mobiele telefoon.

Dus voor de eerste keer in de geschiedenis zijn technologieën die energie en communicatie genereren ‘distributed by design’. En betaalbaar op individueel niveau en voor kleine bedrijven. Dat is ongekend.”

“Wat als in plaats van dat iedereen een universeel basisinkomen krijgt, iedereen toegang krijgt tot universele basismiddelen zoals betaalbare woningen, waardig onderwijs en goede gezondheidszorg.”

Distributieve economie

Kate: “Ik ben helemaal voor de geest van het basisinkomen: een veel meer distributieve economie. Het gevaar is dat we ons alleen richten op het herverdelen van inkomsten.

Wie is eigenaar van de woningen in deze stad? Ik geloof dat dat in Brussel grotendeels privébezit is en dan krijg je buitensporig hoge huurprijzen voor huishoudens met een laag inkomen. In Wenen zijn veel van de woningen in publieke handen. Dat is gewoon een keuze. Een ontwerpkeuze. En dan kunnen mensen hun onderdak betalen.

Dus wat als in plaats van dat iedereen een universeel basisinkomen krijgt, iedereen toegang krijgt tot universele basismiddelen zoals betaalbare woningen, waardig onderwijs en goede gezondheidszorg.”